Checklist tuinontwerp

Marleen

Waar kun je allemaal op letten, als je jouw buitenruimte wilt omtoveren tot een groen paradijsje? Om je een beetje op weg te helpen, heb ik een handige checklist voor jullie samengesteld:

Basis:

  • Ga op zoek naar voorbeelden (bijvoorbeeld op Instagram of tijdens een wandeling) van tuinen waar jij blij van wordt en noteer waarom jij deze tuinen mooi vindt.
  • Budget; belangrijk om als eerste eens goed te kijken wat je uit wilt/kunt geven!
  • Wat voor onderdelen vind jij belangrijk om terug te laten komen in de tuin, denk aan: speelplek voor kinderen, moestuin of tuinhuisje?
Niveauverschillen, kleurgebruik en diverse bladvormen

Beplanting

  • Bepaal de grondsoort, dit is een belangrijk onderdeel bij het aanschaffen van planten/struiken/bomen. Sommige planten staan graag in een zure grond, anderen juist weer niet.
  • Ga je voor gras? Ga dan eens niet voor een superstrak gazon, maar laat ook ruimte over voor bijvoorbeeld paardebloemen en andere wilde bloemen waar insecten kunnen nestelen/schuilen.
  • Houdt rekening met de standplaats van beplanting; een schaduwplant wordt niet heel blij van een plekje in de volle zon (en een zonliefhebber maak je niet blij met een schaduwplek).
  • Ga voor niveauverschillen (dit maakt de tuin een stuk spannender); dit kun je met de beplanting doen, daarnaast kun je ook kiezen voor verhoogde plantenbakken of terrassen.
  • Kies naast bodembedekkers ook voor struiken en (als het kan) ook het liefst voor een boom(pje); naast dat dit een blikvanger kan zijn creëer je hierdoor ook hoogte/diepte waardoor de tuin groter/speelser overkomt.
  • Heb je een favoriete plant/struik/boom die je een plek wilt geven in de tuin?
  • Welke kleuren wil je terug laten komen in de tuin? Ga je voor contrast of harmonie? Denk er ook over na dat je donkere schaduwhoeken lichter kun laten lijken door het gebruik van planten met een licht blad of witte bloemen.
  • Houdt rekening met een plek voor bloembollen en eenjarigen.
  • Wil je elk seizoen kleur in de tuin? Hou hierbij rekening met de aanschaf van beplanting
  • Vergeet niet om ook rekening te houden met een groene tuin in de winter; denk hierbij bijvoorbeeld aan bladhoudende heesters.
  • Weinig budget voor beplanting? Kijk dan eens in jouw omgeving voor stekjes; er is vast wel een opa/oma, vriend of kennis die planten kunnen missen
  • Ga bij het kopen van planten en struiken niet alleen af op hoe een plant of struik er op dat moment uitziet, maar kijk ook hoe de andere seizoenen zijn qua bloei (je kunt bijvoorbeeld elke maand langs een kwekerij gaan om te kijken wat er op dat moment in bloei staat).
  • Waaien doet het (gelukkig) bijna altijd. Aan de kust waait het vaak harder dan in het midden van het land. Wil je graag een zitplek creeren uit de wind? Of vind je het bij zomerse temperaturen juist wel lekker om een terras te hebben waar ook een lekker briesje kan komen? Hou er met beplanting bijvoorbeeld rekening mee dat niet elke plant/struik dol is op tocht en dat er planten zijn die niet sterk genoeg zijn voor dagenlang harde wind
  • Hoe klein jouw (balkon)tuin ook mag zijn, er is altijd ruimte voor een fruitstruik, het zaaien van tijm of rozemarijn of het planten van een klimplant.
  • Naast tuinieren in de volle grond kun je ook prachtige combinaties maken door het gebruik van (vaste) planten of bloembollen in potten of hangmanden.
Maak gebruik van de (gratis) ruimte buiten de tuin

Indeling

  • Waar komt het terras/de terrassen? Hou hierbij bijvoorbeeld rekening met de hoeveelheid zon en beschutting.
  • Moeten alle terrassen met een pad bereikbaar zijn?
  • Wil je de terrassen open laten, of juist gebruik maken van een afscheiding?
  • Denk bij de aanschaf van een nieuw tuinmeubel goed na over de functie van dit meubel. Wil je een fijne loungebank of juist een gave eettafel? (of misschien is er wel ruimte voor beide!)
  • De zon staat in de herfst/winter minder hoog aan de hemel dan in de zomer, waardoor de schaduwen in tuin ook per seizoen zullen verschillen. Hou hier rekening mee met bijvoorbeeld de beplanting en terrassen.
  • Door het maken van doorkijkjes en (slinger)paadjes die ‘verdwijnen’ achter beplanting kun je de tuin niet in een keer overzien. Hierdoor wordt de nieuwsgierigheid gewekt en lijkt een tuin groter. Ook door het indelen van de tuin in verschillende ruimtes wordt de aandacht getrokken bij het ‘betreden’ van een volgende zone.
  • Hoe kom je vanuit huis in de tuin? Heb je bijvoorbeeld aan de voorkant van jouw huis een buitenruimte? Of ligt de tuin juist aan de zijkant van het huis? Heb je grote openslaande deuren die toegang geven tot de tuin of kom je via de bijkeuken in de tuin? Zodra je van binnen naar buiten gaat, wat wil je dan zien in de tuin?
  • Hou met het tuinontwerp ook rekening met de ruimte buiten de tuin. Staan er bijvoorbeeld prachtige bomen in het park die grenst aan jouw tuin, betrek deze dan bij jouw tuin. Zo betrek ik bijvoorbeeld onze tuin bij het water wat grenst aan onze tuin door gebruik te maken van siergrassen, die een goede match zijn met het riet aan de waterkant.
  • Ik zie het maar al te vaak; kale schuttingen die meteen de aandacht (op een negatieve) manier trekken. Ik snap nooit zo goed waarom men zo duidelijk wil aangeven waar een tuin eindigt (en waar die van de buren begint). Veel spannender is het om een groene schutting te hebben, waarvan niet helemaal duidelijk is waar jouw tuin eindigt en die van de buren begint. De tuin lijkt hierdoor ook nog eens groter! Hebben jouw buren bijvoorbeeld een klimplant waarvan er een gedeelte in jouw tuin komt, maak hier dan juist gebruik van in het ontwerp (in plaats van het te snoeien).
Met alleen een insectenhotel ben je er nog niet.. Denk ook aan de juiste beplanting om insecten aan te trekken

Dieren

  • Wil je meer vogels/insecten in de tuin? Hou hier dan rekening mee bij de aanschaf van planten/struiken/bomen
  • Laat ruimte voor een paar (kleine) rommelhoekjes waar bijvoorbeeld egels kunnen schuilen.
Gebruik een regenton op regenwater op te vangen

Wateropvang/droogte

  • Hoe ga je om met extreme droogte of wateroverlast?
  • Hoe ga je het regenwater opvangen?

Maak gebruik van natuurlijke materialen in de tuin

Materialen

  • Maak gebruik van natuurlijke materialen
  • Welke materialen kun je hergebruiken? Maak een ‘lelijke’ schutting weer mooi door bijvoorbeeld een likje verf.
  • Zorg voor goed tuingereedschap!